ИЛЛЕ ТУГЫЗЫНЧЫ БҮЛЕК
Ии, дәү әни бигрәк кызык инде син име.Вакытында кияүгә чык дисеңме?Айрат кайчан килеп ала инде дәү әнием .Кырыктамы, утыз тугыздамы.Мин укып бетергәнче торып карасын әле министр кызы белән, диде ул елмаеп.
Чыннахый әйтәсеңме соң сииин?Вәәт гурдыый, бигрәкләр дә гурдый икән син,дип, көлеп җибәрде Фагыйлә әби.Ник, кызым Айратның аерылганын көтик мени инде хәзер?
Көлмәле яме,дәү әни , дип кулын селкәде Альбина.Әйе, син әйтмешли гурдый мин.Ну яратам бит мин Айратны, я-ра-там.Әгәр дә, кайчан да булса бер яныма килеп , тезләнә икән, мин аны гафу итәргә әзер.Чөнки беләм, ул да мине ярата.Просто Алиса-лиса гына башын бутагандыр.
Алай димә, Альбина .Ходай язганы булыр балам.Кеше бәхетенә кеше керми ул.Айрат өйләнгән икән, яшәсеннәр, бәхетле булсыннар.Ләкин менә, мин дә аның өйләнгәненә һич тә ышанмыйм.Мужет , шушы кылдый былдый күзләрем белән икесен бергә күрсәм, ышанып куярмын.Ә болай, хатка язганнарга карап кына юк.Барыбер, күңелем белән сизәм менә, нигәдер сез бергә булырсыз сыман.Ә дөресен балам,бер хак тагәлә генә белә шул индеее.
Нууу, алайса нигә миннән көләсең ?Көлмәле яме дәү әни , ату Айрат күренә анда, дип Альбина үзе дә әбисенә кушылып көлеп җибәрде.
Аларның көлүенә, баеп барган кояшның соңгы нурлары кушылып, өйгә кабат җылылык бөркелде .Болай да якты ,нур балкып торган өй эче , догалы өйләрдә генә була торган сихри нурга күмелде .
Рәхмәт балакаем, маладис,ата- анаң белән төне буе йокламаган идек инде , диде Фәгыйлә әби, көлүдән туктап.Синең өчен курыктык.Әз мени юктан үз тормышын җимерүчеләр.Ә син давай, укы да укы хәзер.Бүтән колхузчы балаларына да үрнәк булсын.Тирес кортларыннан да кеше чыкканын күрсеннәр.Алар да күтәрелсен.
Әйе , дәү әни , дөп дөрес әйтәсең.Җиңел килгән бәхетнең кадере булмый аның.Әнә бит, Зилә апа йөри, бәхетнең ни икәнен белмидер лә ул.Һаман да нәрсәдер җитми аңа.
Әйтмә дә инде Альбина.Жәллим дә инде мин аларны.Ни дисәң дә, Хәким малае бит.Күктән төшкән бәхетләренә шөкер итеп, рәхәтләнеп яшәп ятасы кына да.Юуук, сау-сәләмәт булып, яңа чабылган, җиләк катыш печәнне баш түбәңә күтәреп кайту да бәхет икәнен белми шул нәчәлникләр.
Әйе, дәү әнии.Бер җәймә чи печәнне баш түбәңә куеп ташу зур бәхееет, дип елмайды Альбина.Ләкин әбисенең ничек итеп карап куйганын күреп:Ә бәлки бәхеттер дә дип, җилкәләрен сикертте .Бер караганда, үзе бер күңелле инде ул...
Шулай итеп Альбина баш-аягы белән өй эшләренә чумды.Печәнлеккә хуш исле, кипкән печәннәр дә кайтып урнашты.Бакчадагы чүп үләннәре уталып, яшелчәләр дә күзгә күренеп үстеләр.Айрат ярата торган , кызарып пешкән мич коймаклары да өстәл түрендә урын алды.
Ләкин бар да шулай җиңел генә булса иде лә ул.Йөрәк яралары да эш белән генә төзәлсә иде.Юк икән шуул.Альбинаның да, Айратны уйламаска күпме генә тырышса да, елап үткәргән төннәре күп булды .Төшләрендә саташып уянып, әле генә җитәкләшеп йөргән урамннарны, капка төпләрен һәм дә инде Айратларның өен күзәтеп чыккан төннәре дә булмады түгел.Ләкин ни әйтсәң дә Альбинада хирурглар өчен кирәкле сабырлык, аек акыл , шул ук вакытта бераз салкын канлылык та бар иде.Чөнки җебеп, кешене артык жәлләп торсаң синнән оста хирург чыкмаганы көн кебек ачык бит.Әнә шул сыйфатлары ,алга таба яшәргә булышты да инде аңа.
Әкренләп көннәр көзгә авышты.Баш очларында кошлар да һаман саен күбрәк очтылар.Альбина да бераз тынычланып калган кебек булды.Рәис абыйсы машина белән очрап , сигнал биргәндә авыз ерып сәләм бирде ул.Зилә белән дә башка сүзгә килеп маташмады.Тегенең ягына карап та тормыйча , елмаеп исәнләшеп узып китүен белде.Больницага барып хирурглардан киңәшләр сорады.Күпләр терлекче Камил кызыннан хирург чыгасына ышанмасалар да Альбина гына тырышып тырмашып хыялы каршына атлады.Үзеннән яхшы врач чыгасын ,гомерлек сөйгән яры Айратка да исбатлыйсы килде аның.
Ләкин менә, олы мәхәббәтен онытырга теләп кенә , күпме өзгәләнсә дә, булдыра алмады Альбина.Китап эченә кыстырган фотоларны да качып кына күп карады ул.Эх Айрат, үзең кызлар кочаклап төшкәнсееең, ә күзләрең?Нигә алар көлми.Мин яраткан, нурлар чәчеп торган күзләр кая?дип, фотоларны күпләр кебек ертып атмыйча, кире урынына куя барды.
Ә бит, нәкъ Альбина фотоларны кулына алганда, Айрат та шул ук калын анатомия китабы эченнән фотоларны кулына ала иде.Ул да ышанмыйча күп әйләндерде аларны.Нишләп андый адымга бардың инде, минем кебек бер кеше дә ярата алмас бит сине дип, Альбинаның көләч йөзеннән күп үпте ул.Сменасы бетеп уйлары белән икәүдән икәү генә калганда да , хыялланып сөйгәне янына еш очты.Ирләр еламый дисәләр дә, елый икән ирләр дә , елый. Айратның да, төннәр буе мыштым гына сулкылдаганын күреп,иптәшенең үзәкләре өзелде.
Бу кызларга нинди егетләр кирәк микән инде, дип уйлый иде ул.Баһадирдай көчле матур, акыллы егетләр дә ярамагач...Ләкин белмәде ул,Альбинасының да яралы йөрәген тотып ыңгырашканын белмәде.
Айрат та сөйгәне кебек үк,сары сагышларын эчкә йотып эшкә чумды.Госпитальдән кайтып кермәде дисәң дә була.Белгәннәрен үзе эшләде, белмәгәннәрен тәҗрибәле табиблардан өйрәнде.Ә уенда барыбер сөйгәне булды аның.Альбинаның башкага китүенә дә җаны тәне белән ышанмады ул.
Шул ук генерал да әйткән сүзендә торды.Альбинасының янында фәрештә булып, Фәгыйлә әби бөтерелсә, Айрат янында генерал булды.Буш вакыты булган саен , башка солдатларны шаккатырып, аны аталарча кайгыртты.Инде кайбер озын теллеләр, кызына димләп йөри инде.Конечно, мондый матур, тәртипле киявең булса, дип пышылдаша да башладылар.
Ялкынга бензин сибеп дигәндәй, Айрат үзе дә Розалина янына ешрак керә башлады.Башкаларның ни уйлавы да кызыксындырмады аны.Менә бүген дә, сменасы бетүгә, бүлмәсенә кайтасы килмичә, шул чибәр туташ янына ашыкты...
АЛТМЫШЫНЧЫ БҮЛЕК
Айрат кергәндә Розалина үз бүлмәсендә документларга чумып утыра иде.Айратны күргәч , елмаеп аңа урын күрсәтте дә, армия требует ,дип елмайды .Әйе, иптәш сержант ,ансыз булмый диде Айрат .Сорокин буенча килгәч тә, бөтен җирне инәдән җепкә хәтле тикшерделәр бит.
Әйе, Айрат , молодец !Әтине подводить итмәдегез.Әти үзе дә сине бик хөрмәт итә шул.Якташы булганга гына түгел.Ә тәртип өчен.
Сезнең белән таныш булганга үзем дә бик шат, Розалина, Бигрәк тә синең белән.Авыр вакытларда миңа зур терәк булдың.Рәхмәәт!
Ә дуслар нәрсә өчеен?Әти дә Айратны тыңла, обижать итә күрмә тагын, дип кенә тора .Син миңа абыем кебек бит хәзер.Бер ике атнадан бергә Казанга да очарбыз, Алла бирса.Әбине дә күптән күргән юк бит.Иптәш генерал миңа да ун көн ял бирәм диде бит әле.
Очарбыз Розалина , очарбыз.Үзем менә өметләнеп очрашуны көтәм.Үзем куркам, Шул хәтле яратып йөргән кызым башкага китсен әле, дип авыр сулады Айрат.
Бәлки килешерсез дә әлее, Айрат.Альбина да кире уйлар.Яшь чакта була инде ул.Руслан белән безнең дә булгалый иде, дип Розалина кечкенә электр чәйнеген утка тыкты.
Шулайдыр, Розалина.Ләкин , карале ,син Руслан турында сөйли башлагач бүлендек тә, нишләптер соңыннан ул хакта сөйләшергә җай чыкмады.Ул кая, то же монда что ли?
Юуук, дип көлде Розалина.Әтисе белән әнисе генә монда.Полковник Кабиров малае бит инде ул.Без дә нәкъ сезнең кебек, кечкенәдән бергә үстек.Әтиләр дә бик якын дуслар.
Бәрәкәт?!Шулай мениии? дип шаккатып кызга карады Айрат.Ә кая соң ул, алайса?
Руслан то же военный.Синең кебек үк матур, акыллы егет ул.Хәзер Томбовта хезмәт итә.
Ә әтиең?Ул каршы түгелме соң , тормышыңны хәрби кеше белән бәйләгәнгә?
Юуук, Айрат, юк, дип челтерәп көлеп җибәрде Розалина.Әтинең малайлары юк бит.Без ике кыз.Кияүләренә исем белән дә дәшми ул, улым гына ди.Русланны да бик ярата.Шулай диде дә, Розалина ишек төбендә кеше юкмы дигәндәй, ишекне ачып япты, аннары пышылдап кына Айратка эндәште.Без ярәштек бит, Айрат.Әти, Русланны үз урынына әзерли хәзер, шуңа күрә пока Томбовка җибәрде.
Үз урынына?Даа! диде Айрат.Димәк син генерал кызыннан генерал хатынына әйләнәсең.Менә бииит!Мин бик шат Розалина.Чынлап та, чын күңелдән бик шат.Икегез дә хәрбиләр.
Әйеее , тик алай тиз генә генерал булмас әле, но булачак диде Розалина. Айраат, бәлки син дә берәр чибәргә күз салырсың ,әә?.Кызлар җитәрлек биит.Нигә алай кайгырып йөрергә.Үзеңне генә бетерәсең .
Юук, Розалина , юк, диде Айрат, ничектер боегып.Альбинадан башка миңа бүтән бер кыз да кирәк түгел.Өйләнмим дә әле мин, барыбер бүтән белән килешә алмас Альбина.Мин дә үземне башка кыз белән күз алдына китерә алмыйм.
Ул арада дөбер-шатыр чәй кайнап чыкты.Ике дус, рәхәтләнеп сөйләштеләр.Конфет, печеньелар белән чәй эчтеләр. Казанга кайту турында да искә алдылар.
Шулай байтак серләшеп алгач,Айрат үзен ничектер җиңеләеп калгандай хис итте.Рәхмәт Розалина, менә бит егетләргә кызлар дус була алмый диләр, берсе дә белеп әйтмиләр дип, елмайды да , саубуллашып үз бүлмәсенә юнәлде .
Пока Айрат,бар да яхшы булыр.Ә мине әти кереп ала дип , Розалина ишеген бикләп куйды.
Әти- әниләр дус булгач рәхәттер инде ул, дип уйлады Айрат кайтышлый.Безнекеләр генә...
Бүлмәсенә кереп,ут кабызгач кына бүген иптәшенең дежурда икәне исенә төште аның.Ярар алайса, иркенләп , өйдәгеләргә хат языйм әле дип, тумбочка янына барып утырды да : Исәнмесез әти, әни дип, хат яза башлады ..Якыннарының хәлен белеште.Үзенең әйбәт кенә хезмәт итүен, бар яхшы булуын язды.Тагын Альбина турында да сорашасы килгән иде, тик әнисенең Альбина турында әйткән сүзләрен искә алып, язмаска булды.Үзен күреп сөйләшермен әле, дип уйлады Айрат.Тагын бер ике сүз белән генә 25август тирәләрендә ялга кайтып җитәсен язып,саубуллашты да, конвертны ябыштырып куйды.
Хатның салгач, барып җитәсе көн кебек ачык.Зилә дә вакытында хатны алды.Чөнки часьтнең почта бүлегендә хатны нишләптер тоткарлап тормадылар.Анда күрәсең, аның Альбинага дигән хатын гына җибәрмәскә дигән боерык бирелгән булгандыр инде, хат тиз китте.
Зиләнең Айратның хатын кулына алуга ,түбәсе күккә тиде.Димәк ялга кайтасың улым, бик шәәәп диде дә, почта бүлегенә телефонга дип чапты .Өйдән шалтыратканны Рәис күрсә, эш харап дип уйлады ул.Министрга да ике генә сүз әйтте.25августта Айрат ялга кайта...
Моңа хәтле Айратның ялга кайтасын белмәгән Алисә, бу хабәрне ишетүгә,үзенең кара әшен эшләргә ашыкты.Казанда даны чыккан бер сихерчене эзләп таптыыы.Бик кирәкле эш эшләгәндәй Айратның фотосын сихерченең кечкенә пыяла шарлар, шәмнәр белән тулган өстәленә куеп, икенче кулы белән саллы гына акчаларны сихерчегә таба шудырды.Тегесе,шуны гына көткәндәй,эшлекле кыяфәттә Айратның фотосы өстендә , кыз аңламаган сәер сүзләр пышылдый башлады..Аннары шкафыннан ул заманнарда тәмле дип даны чыккан бер шоколод конфетны алып әфсенләде дә, исе акылы китеп карап торган Алисәгә шул конфетны сузды.
Менә моны ашаса , егет синеке хәзер диде ул, эчкә баткан зәңгәр күзләре белән.Ашата алмыйсың икән, үзеңә үпкәлә.Мин көчтән килгәнен эшләдем , ә ашаса күрерсең , шул минутта артыңнан ияреп йөри башлар.Миңа соңыннан үпкәләмә тагын ,дип көлеп тә куйган булды.
Алисә сөенечтән нишләргә белмәде.Ул инде үзен хәзер үк,шул матур, акыллы врач хатыны итеп хис итте.Рәвешен китереп,эре генә саубуллашты да,бик кадерле нәрсәдәй конфетны тотып, урамга чыгып басты.Ашаар, мин биргәч кая барыр ,диде ул, үзенчә.Все, Айратик син минеке.
Ләкин, менә ,егерме бишенче августка хәтле көтәргә генә көче җитмәде аның, егерме дүртендә үк инде Зиләләрдә утыра иде министр кызы.
Кайтуга ук, озак та тормый,бик зур эш кыргандай, чиләкләр күтәреп, чишмәгә дә төшеп киткән булды .
Нәкь шул вакытта ,кирәк бит,гөнах шомлыгына каршы ,Фәгыйлә әбиләр дә җыелып Альбинаны озата чыктылар.Иелә бөгелә көянтә аскан Алисәне күреп, вокзалга ашыккан Альбина, кулындагы сумкасын төшереп җибәргәнен сизмичә дә калды.Сания белән Камил дә аптырашып бер берсенә карашып алдылар.
Алисә генә, берни белмәгәндәй, тыйнак кына исәнләште дә,чишмәгә таба юл алды.Моны көтмәгән Альбиналар, беразга югалып калдылар.Ләкин Камил үзен бик тиз кулга алды.
Әйдә кызым, диде ул, җирдә яткан сумканы кулына алып.Әйдә, җен күрдек дип, соңга калмыйк тагын.
Улының сүзеннән,Фәгыйлә әби бераз елмаеп куйды.Я, балам я-ә, диде ул.Чебен бәрелеп көзге ватылмый.Кайгырма балам!Син давай тырышып укы, хат язарга онытма.Кая барсаң да, нинди вакытларың булса да, сине өзелеп яратучы-без барын онытма.
Альбина да үзен кулга алырга тырышты. Фәгыйлә әбине кочаклап саубуллашты да, әтиләре белән вокзалга киттеләр.
Дәү әни, мин кайтканчы үзеңне сакла, мин дә сине бик яратам, диде ул борылып.Хатлар да язармын, Алла бирса үзем дә кайтырмын...
Альбинаның саубуллашып китеп барышын тәрәзәдән карап торган Зилә , ачык тәрәзәдән чак мәтәлеп төшмәде.Күрмәсеннәр дип,тиз генә челтәрләрне рәтләп, кырыйгарак атылды .
-Кая бара микән бу чыпчык?Укырга китә дисәң, әле атнага якын вакыт бар, дип уйлады ул.Ярар, кая барса барыр, юлына ак җәймә.Главный улым белән мин котылырбыз.
Ә улының , тизрәк өйгә кайтып, Альбина белән очрашуны, көнләп түгел.Юк хәттә сәгатъләп тә түгел, ә минутлап көткәнен белмәде шул Зилә.Дөрес, белгән булса да,улының Алисә белән генә бәхетле була дигән уеннан кире кайтмаган булыр иде.
Ә Алисәгә килгәндә, Айратларга кайтуга ук,ул үзен бу өйдә хуҗабикә итеп сизә башлады.Идәннәрне юып чыгарды, тузан сөртте.Рәис эшнең нидә икәнен ахыргача төшенеп бетмәсә дә,Зилә шатланды гына.Укыган, бай министр кызы гына түгел, ә эш рәтен белүче бу матур Айратка яхшы хатын да булачак , дип уйлады ул.Алисә шуны сизгәндәй, идәннән түгел, түшәмнән йөрде.Вакыт-вакыт күчтәнәчкә алган конфетлары арасыннан, төсе белән аерылып торган конфетны барлады.Аны күрүгә инде, ышанычы бөтенләй артты.Туй Казанда узар , ресторанда дип уйлады ул.Аннары , бу дырага бүтән кайтып та тормабыз.Әнә Абина торсын, как раз шундыйларга бу поселок.
Зилә белән чөке-чөке килгән кызга, Рәис тә күз салгалады.Ничава бугай бу үзе, эш рәтен дә белә кебек, дип уйлаштырды ул.Ну, Сания кызына җитми индеее.Конечно, малай үзе решать итсен, мин яшисе түгел.Авырта калсам, укол ясарга малай да булдырыр ансы.
Ләкин, укол ясарга малаена түгел, нәкъ менә күрше кызына туры килүе бар, дигән уе гына башына кереп чыкмады Рәиснең.Берни уйламыйча ,ул дулкынланып Айратны көтте.Болай озакка аерылып торганнары юк иде шул.
-Башкаларның ике ел бит әле.Ничек түзәләр микән, күрешәсе килә икән бит дип, улының бүлмәсен дә бер генә ачып карамагандыр.
Альбина китеп, күпме узгандыр, Казан-Соликамск поезды белән, Айрат та вокзалга килеп төште.Иртәгә Альбинаны күрәм, барыбер дуслашырбыз дигән өмете, күзләреннән нур булып түгелә иде аның.Күрешү сөенеченнән әтисен шундый итеп кочаклап алды Айрат,тегесе , улыыым, буып үтерәсең бит, җитте, дип көчкә әйтеп калды.Көлешә -көлешә сөйләшеп кайтып, бар тишектән электр уты балкыган өйләренә кайтып җиткәннәрен сизми дә калды алар.Машинадан төшүгә, Айрат бераз, төнге йокыга талган Альбиналарның өенә карап торды да, әнисе каршына атылды.Зилә артында торган Алисәне күреп , бераз кәефе китсә дә, сиздермәде ул.Сәләм, Ахуныч та бездә мәллә?генә диде дә , өйгә кереп киттеләр.
Сәләәм, дип җенләнеп алды Алисә.Тиздән күрерсең сәләмеңнее, йөргән эземне дә үбәчәксең әле дип ,Айрат артыннан иярде министр кызы.
Бер кат әйберләрен урнаштырып, ыгы-зыгы килеп алганнан соң, кулларын юып, барсы да өстәл янына утырыштылар.Алисә дә Айрат янына килеп утырды.Шулай да ара-тирә торгалап, тәлинкәләрне алгалап куйды.Чәйне җылытырга дип газга ут төртте.
Алисушка ,торган торган чәй дә яса инде, диде Зилә, юхаланып.Чәй эчеп алыйк та , залга чыгарбыз.Әлбәттә, ясыйбыыыз, дип , хуш ис аңкып торган чәйне чокырларга агызды Алисә .Аннары: күчтәнечемне оныта язганмын бит, дип бүлмәсеннән елтыравык кәгазъле шоколад конфетларны алып чыгып , өстәлдәге вазага бушатты.Һәм кем дә булса алганчы дип, тиз генә , үзе генә белгән теге конфетка үрелде.. .
Дәвамы бар
(Альфира Кадырова-Гайфутдинова)